Litpower

Mar

Ni: Cezar Garcia

Umaga na, mataas na ang araw sa silangan, pasukan na naman, nakakatamad! Hindi ko alam kung papasok pa ba ako, nakakainis kasi ang pinapasukan kong eskwelahan, kung ‘di nga lang siguro sa pangarap kong umunlad at makatapos ng pag-aaral malamang matagal na rin akong nagdropkatulad ng iba. Minsan naiisip ko na rin na lumipat sa mamahalin at de-kalidad na eskwelahan kaso walang pera para makapag-aral doon. Dito lamangkaya ng aking mga magulang para ako’y pag-aralin, nakasanayan ko na rin naman ang pag-aaral at paglalagi dito. Bago na naman ang aming adviser maging mga kaklase ko, ano kaya mangyayari? Makasundo ko naman kaya sila?

Hindi lang naman estudyante problema sa paaralan e minsan pati mga guro, ilan sa kanila walang pakundangan sa pang-aasar, matindi pa pati ang guard at janitor nakikigulo din, dagdag talaga sila sa pasanin ko sa araw-araw. Bawal daw pumasok kung wala kang id, ‘yun ay kung hindi ka niya kadikit. Unfair di ba? Ganyan ang lagay sa amin. Pwede rin hindi naka-uniform, kung nakatsinelas ka lang maari ka pa rin pumasok, kung kayosi mo sa labas o kainuman ang mga guard, kahit labas masok ka, ok lang, basta may bitbit kang suhol o lagay ka para sa kaniya. Pero kung katulad mo akong hindi mahilig sa bisyo, hindi sipsip, kawawa ka! Tiis ka na lang sa patakaran ng sikyo na kunwari’y ginagawa ng maayos ang kanyang trabaho.

Lakad papuntang eskwelahan, kupas ang pantalon, medyo nakanganga na suwelas ng sapatos, at naninilaw na polo, tinitiis kong lahat ‘yan kahit ayaw na ayaw kong pumasok sa bwisit kong eskwelahan. Nasa daan pa lang, naririnig ko na ang hiyawan at usapan ng mga taong lagi akong nilalamangan at inaalaska, masakit pa kapag may nagustuhan sila, kinukuha nila ultimo ang barya sa akin na pinaghihirapan pa ng nanay ko. Aminado akong talo ako, mahirap kami, may kaya sila, malaki sila, payat ako, wala akong laban kahit magwelga pa ang isang daang tulad ko. Kung ang mga class officer naman ang tatanungin siguradong maiirita ka rin, paano ba naman, nanalo lang yata sila para magpacute at gumala sa eskwelahan, wala kang maaasahan.

Ang treasurer wala naman trabaho, dahil ang adviser din naman ang may hawak ng pera, nagmumukha lang siyang manika, maganda lang sa posisyon na kapag napaubos niya ang puding na tinitinda ng adviser, may libre siyang isa, may porsyento sa negosyo. ang sgt at arms naman laging umpisa ng away, porke nasa posisyon, malakas ang loob magsisigaw sa kwarto para pagbawalan ang maiingay, sila naman itong sanhi talaga ng nakaiiritang ingay. Sila ang siga ng eskwelahan. ang sekretarya, maliban sa pagsusulat ‘pag tinatamad ang guro, mag polbo at magpaganda ang trabaho, para yata gumanda ang papel niya sa ibang tao. Ang bise kung inyong tatanungin, ewan ko nga kung bakit may ganoon pa, ‘ni hindi ko nga alam kung ano nga ba talaga trabaho nila, kaya wala akong maikwento tungkol sa kanya. Ang presidente naman nagmumukha lang tuta ng adviser, kung tutuusin siya dapat ang tawagin na bise presidente, wala siyang nagagawa na hindi utos ng adviser, lahat ng utos pinapatupad niya, siya na lang bahala kung kanino niya ipapasa, basta hindi siya dapat ang magtrabaho, dapat galamay lang niya. Baka sumumpong ang hika, mapalayas pa siya. Bawal ang magreklamo pag nag-utos na siya, siguradong sa adviser kayo malalagot ‘pag nagkataon, kaya kung may reklamo ka, bulong mo na lang katulad ko.

Adviser ba kamo? wala ka ng hahanapin pa. Nagtuturo kapag sinisipag, nagpapabunot naman ng uban kapag tinatamad, nagtitinda kapag masipag, di pumapasok ‘pag tinatamad. sa kanya lahat nanggagaling ang utos, walang makakabuwag sa mga golden rules niya. Takot talaga ako sa kanya, ayoko ko sa kanya, pero wala naman akong magagawa. pinili siya ng nakakataas para humawak sa amin, na siya ngayong nakakataas sa paningin namin.

Kung pangarap lang naman ang pag-uusapan, marami sa amin niyan. Ilan sa kanila kabisado ko na, pero marami pa rin ang nagtatago ng kanilang gustong gawin sa buhay, eto ang ilan: ang presidente gustong maging magaling na guro, gusto raw tapakan ang natapakan na ng adviser namin, ang hindi niya alam na marami pa lang tae sa daan ang natapakan na niya. ‘yung matatalino, gustong maging nurse, sa ibang bansa yata ang target pagsilbihan. Ang mga mahihina sa klase gustong maging engineer, doktor at abogado, tutulong daw sa kapwa Pilipino. Meron din gusto maging artista, lalo na sa mga class officer, marami sila. Yung iba masaya na kung ano man sila ngayon, mas simple mas masaya. Pero teka bakit ko nga pala kinekwento sa’yo ang lahat ng ito gayong magkaklase naman pala tayo. Nakalimutan ko rin magpakilala sa mga ngayon pa lang nakakita ng pagmumukha ko, ako nga pala si juan, anong pangalan mo?

Categorized in Uncategorized

Feb

Trial and Error

16 Comments

Ni: Joana Marie Bautista

“Ako ang hari ng sablay, ako ang hari ng sablay
Hinding-hindi makasabay, sabay sa hangin ng aking buhay
Hari ng sablay, Ako ang hari ng sablay
Ako ang hari, ako ang hari”

Ang umaarangas na stereo na naman ng tito ko ang nagsilbing alarm clock ko ngayong umaga. Oo na tito, ikaw na may stereo! Badtrip yon pero salamat na rin, kasi kung hindi nya pinangalandakan sa buong baranggay na meron syang stereo sa bahay e malamang absent na naman ako sa una kong subject. Ganto naman talaga ang tipikal na araw ko—pa-easy-easy lang. Kung di magising on time, edi absent. Ewan ko nga ba kung tinayming ba talaga o nagkataon lang na Hari ng Sablay ang wake up call ko ngayon. Parang pinamumuka talaga sa’kin kung ano ako. Kasi ba naman kung merong hari ng sablay, ako na siguro ang fit para tabihan sya sa kanyang trono. Pwede niya kong maging first lady.

“‘Sang tama, sampung mali ganyan ako pumili
‘Di na mababawi ng puso kong sawi
Daig pa’ng telenobela kung ako ay magdrama
Ganyan ba talaga guhit ng aking tadhana”

Kung di lang lalaki yung persona sa kantang to, malamang isipin ko na dedicated sa’kin ng Sugarfree ang kantang to. Sa sampung ginagawa ko, labing isa don sablay. Paggising pa lang sa umaga sablay na e. Kasalanan ko bang mas nagiging komportable at malambot ang kama ko tuwing may pasok? Napapasarap tuloy ang extension ko sa pagtulog. Yung 5 minutes na tawad ko para sa sarili ko inaabot ng 30 minutes. Alam ko naman di lang ako ang fan ng alarm-snooze-sleep-alarm-snooze-sleep-alarm-panic. Kaya pagdilat ko, mangangarag na ko sa paliligo at di ko na magagawang ligpitin yung pinaghigaan ko. At ang resulta, bratatat, syempre bubungangaan na naman ako ng nanay ko dahil hindi daw ako nagliligpit ng kwarto ko. Balahura na kung balahura pero male-late na ko kaya aalis din ako nang di nagliligpit. Ewan ko nga ba sa nanay ko, ba’t pa nagengealam kung madumi ang kwarto ko, di naman sila natutulog don, at di ko rin naman pinapalinis sa kanya.

Hindi ko talaga maintindihan ang mga tao(parang di ako tao), ba’t kaya nila pinoproblema yung mga bagay na di naman kaproble-problema. Sila lang ang nagpapahirap sa mga buhay nila. Minsan yung mga bagay na di naman nakaka-apekto sa kanila pinapakealaman pa. yung mga simpleng bagay pinipilit gawing komplikado. Tingnan mo ngayon ang mundo, kinokontrol na ng mga di-pindot na gadgets. Umiikot na ang buhay natin sa technology, at para bang di na natin kayang mabuhay ng wala ang mga bagay na to. Samantalang nabuhay naman ang mga ninuno natin na bahag lang ang suot. But don’t get me wrong ha! It doesn’t mean na gusto yung fashion nila. Pero imagine kung makikita mo araw-araw na nakabahag lang yung crush mo. Baka mapakanta ka na lang ng “O tukso layuan mo ako”. (wahahahaha! **evil laugh**) Para din yan yung mga nagco-cross breed ng mga hayop. Pinipilit nilang mag-mate ang dalawang hayop mula sa magkaibang specie, resulting to another type of specie. This may look or sound amazing, but most of us don’t know what the other side of the story is.

One time kasi, I was surfing the net, napadpad ako sa youtube at may nahagilap akong video about sa mga hybrid animals. That was the only time I learned about them. Tuwang tuwa ako sa mga nakita ko at nag-enjoy pa ko sa paghahanap ng mga videos about sa kanila. Naging interesado ko, nakita ko yung mga kamag-anak ko. Ahahahaha! Dati ko pa kasi iniisip yon, kung pano pag pinag-mate ang dalwang magkaibang hayop. Ang alam ko kasi hindi pwede yon, in some mysterious way that the nature forbids. Akalain mo nga naman may nag-eexist palang ligers and tigons na cross-breed mula sa tiger at lion. Ang cute ng itsura nila, na-amaze talaga ko. Hanggang sa may naita akong video entitled “Ligers: Cruelty Unveiled”. Pinanood ko, at don ko nalaman na behind that amazing creature, may mga flaws pa rin pala. Ang isang liger ay nagmula sa lalaking lion at babaeng tiger, and is considered to be as the biggest cat in the world. Dahil mas malaki ang mga baby ligers kesa sa mga normal na baby tigers, kelangan i-cesarean ang mommy tiger, that usually results to the death of the tigress. During the lifetime of a liger, nagsa-suffer sya ng depression at confusion dahil na rin sa magkaibang traits na namana nya sa mga parents nya. Aba! Mahirap ata ang pakiramdam nang di mo alam kung saan ka lulugar sa mundo. Lahat ng lalaking ligers ay ipinapanganak na sterile o wlang kakayanan makabuntis, ibigsabihin hindi nila kaya mag-multiply on their own. How can we consider such creature as specie? Di lang yon, dahil sa hybridization at genetic abnormalities, nagkakaron sila ng maraming health problems. Ang isang liger ay nanga-ngailangan ng special medication na madalang maibigay sa kanila. Sabi ng iba, aksidente lang daw ang pagkabuo sa kanila. Pero imposible mangyari yun without human intervention. Kasi kung sa wild nga, they look at each other as enemies, pano sila magme-mate? Siguro iniisip natin na parehas lang naman silang higanteng pusa, ba’t di pwedeng ipag-joined force sila. They may come from the same genus which is the Panthera pero magkaiba sila ng specie which is leo and tigris. Hindi talaga pwede. Eto pa yung ibang nahanap kong hybrids:

Ligers/Tigons= tigers + lion

Beefalo= Domestic cow + American bison

Zubron= Domestic cow + Wisent

Dzo= Domestic cow + Yak

Mules= Horse + Donkey

Geep= Goat + Sheep

Leopon= Leopard + Lion

Wolf dog= Wolf + Dog

Cama= Camel + Llama

Zonkey= Zebra + Donkey

Zorse= Zebra + Horse

Wolphin= Whale + Dolphin

Try nyo i-consult si pareng google para makita nyo yung mga pics nila. O di ba? Ba’t kaya kelangan pang pakealaman pati mga nananahimik na hayop. Porke ba mas dominante ang mga tao kesa sa kanila. Anong klaseng trip yan? Para sa mga nagco-cross breed, dami mong alam sir! Anong sunod dyan? Tao sa unggoy dahil nagmula tayo sa iisang pamilyang Homonidae? Maaatim mo ba na ipasakop ang egg cell mo sa sperm ng isang kamag-anak ni kingkong? Minsan, sa totoo lang, nakakadis-appoint mapabilang sa mga Homo sapiens. Isang malaking kasablayan people! Masyado kong affected no? napaghahalata ang concern ko sa mga ka-uri kong hayop. Ahahahaha! Kaya naman dapat na natin hayaan ang mga bagay na di naman nakakasagabal sa’tin. Ano naman kung pangit sa paningin mo? sa paningin mo lang naman yun, problema mo na yun. Minsan pag pinagpipilitan natin gumanda ang isang bagay lalo pa tong nadadamage. Minsan di pa tayo kuntento mga bonggang bagay na nasa’tin na. Gusto natin maghanap pa ng mas bongga, kaya naman imbis na havey nauuwi pa sa waley. Kaya nga gusto ko sabihin sa nanay ko wag nya na ko pilitin linisin masyado ang kwarto ko, kasi lalo lang gumugulo. Gusto ko kasi lahat nakalabas na, pag umaayos ang kwarto ko hindi ko mahanap yung mga gamit ko, lalo lang gumugulo ang mundo ko. Hindi naman nakakaapekto sa buhay niya yung mga kalat ko sa kwarto. Pinapahirapan lang nya ang vocal chords niya sa kasesermon sa’kin. Oo, matigas talaga ang ulo ko. Sablay din ako sa pagiging anak. Hindi naman sa gusto ko yon, kaso di talaga match yung gusto namin ng mga nanay ko e. Kung di ko lang alam na sa bahay ako pinanganak, iisipin kong hindi kaya napalitan ako sa ospital nung bata pa ko. It’s as if I’m my mother’s exact opposite.

Ako, gusto ko super gala, walang kapaguran kahit pa gumastos. Ang nanay ko gusto home-sweet-home lagi, kahit libre ayaw sumama. Ako sociable, attend ng birthday dito, pyesta don, at kung anu-ano pang handaan kung san-san. Nanay ko ayaw umattend unless mag-nininag sya sa binyag o kasal. Ako makalat, siya malinis. Ako bakera, siya mahinhin. Ako pabaya, siya super concern. Ako simple, siya kumplikado. Ako ganyan, siya ganto. Pilit niya kong pinapasunod sa gusto niya na di ko naman makaya-kaya. Magkaiba ang prinsipyo ko sa prinsipyo nya. Magkaiba kami ng paniniwala. Mula pa lang pagkabata di na kami nagkakasundo. Sa pagkain pa lang, naku, di ko na type mga kinakana nya. Yun lang, noon kasi di pa ko makapalag at di pa ko makakontra sa mga sinasabi nya. I can still remember those times.

Subo. Iling. Luwa. Tampal. Lunok. Duwal. Isa pa. Isa pa ulit. Last na daw. Isa pang last. Last na naman. Last na last na. At last, last na talaga. Nasimot din ang ‘sang mangkok na kaning sinabawan ng mainit-init pang Nilaga at nilamasan ng patatas at carrots na tinimpla ni nanay para sa’king hapunan. Ganyan ang karaniwang eksena sa’min noon kapag sasapit na ang kainan, at malamang na hindi lang ako ang nakaka-relate dito. Pilit pinapaubos sa’kin ang timpladong kaning halos pagpasahan na nga ata ng large and small intestine kung sino sa kanila ang magda-digest non. Kapag umayaw ka, di uubra. Idadaan yan ni nanay sa pang-uuto gaya ng “magiging kamuka mo si Snow White kapag kinain mo to.” Kung matalinong bata ka gaya ko, maiisip mong di kaya si Princess Fiona ang maging kamuka mo. Kaya naman may mas realistic kesa don, ang “ibibili kita ng bagong laruan bukas.” Kung tinotoo lang sana ng nanay ko yun, may sarili na kong toy store ngayon. Kapag naman di talaga umubra ang pag-uuto nila, isa pang option ang takutin ka ng “sige kakainin ka ng aswang.” Kung matalino ka uling bata gaya ko pa rin, maiisip mong di kaya sa dami ng pinapakain sa’yo e talagang ginagawa kang pain ng nanay mo sa mga aswang. Isa pang makasaysayang panakot ay ang “sige mamayang gabi, magbubungkal sa kaldero ang kaluluwa mo.” Aba! Mahaderang kaluluwa yan, maghahanap pa ng kanin sa kaldero at pag daw nakulong ay di na ito makakalabas ulit. Isang malaking kalokohan nga naman, nakalabas na nga sa katawan mo, tapos sa kaldero lang di pa sya makakalabas.

Talaga nga naman ang mga matatanda, pinapaikot ang mga bata mapasunod lang ang mga ito. Anu kaya kung sakyan natin ang mga trip nila? Anu kaya kung isang araw ay may batang magtanong sa kanyang nanay kung gano karaming kaldero ang kakailanganin para ikulong ang lahat ng kaluluwa ng mga nagugutom sa labas ng kanilang bahay, sa mga kalsada, sa buong bansa at sa buong mundo? Kung talagang hindi na nakakabalik ang mga kaluluwa nila, bakit hanggang ngayon marami pa rin ang mga batang nangangalabit para lang sa konting limos, mga amang nagnanakaw para lang may ipakain sa pamilya, at mga inang namumulot ng basurang itinapon na ng iba para lang ipanlaman sa mga sikmura nila? Sa luma ng panakot na yon, di ba dapat puro mayayaman at mga may kaya sa buhay na lang ang natitira sa mundo ngayon? Pero bakit parang mas dumarami pa nga ata ang mga nagugutom sa pag-usad ng panahon? Mas gusto ba ng mga kaluluwa nilang mabungkal sa masang-sang na basurahan kesa sa kaldero?

Pano naman kaya kung sa mga matataas na opisyales natin ito itanong? Ano kaya ang mga isasagot nila? Maiisip kaya nilang magpagawa ng isang higanteng kaldero para maikulong ang lahat ng kaluluwa ng mga kababayan nating nagugutom? Aba, mukang ayos yun ah! Mai-eliminate na nga natin ang ninuno ng gutom—ang kahirapan, makakagawa pa tayo ng world record na maitatala sa Guinness. Sa isang iglap, mawawala ang problema ng bayan. Malilinis ang mga kalye mula sa mga madudungis na pulubi, ang mga estero at ilalim ng tulay mula sa mga pamilyang squatter, ang mga ilog mula sa kanilang mga basura at dumi. Malaki ang mababawas sa ating populasyon, sa mga magbubuga ng carbon dioxide at iinhale ng oxygen, sa mga kaagaw natin sa mga resources at job opportunities, at maging sa problema sa trapiko dahil konti na lang ang mga tao sa sidewalk. Ito na ang magbibigay ng kaunlaran sa’tin. Masisikmura na ng bawat isang Pinoy na ipagmalaki ang Perlas ng Silangan. Masisikmura na rin ng iba na tingnan tayo ng may respeto at paggalang. Ang Pilipinas na lupain ng mga nagugutom, kikilalanin at titingalain na dahil sa isang higanteng kalderong magkukulong sa mga kaluluwa ng mga kumakalam ang tiyan. Ngunit ikaw, masisikmura mo bang ikulong na lang ang mga kaluluwang matagal ng naghahangad ng ginhawang tatamasahin sana natin kung magkakataon mawala nga sila? Maatim ba ng sikmura mong hayaan sa loob ng walang hanggang kadiliman ang mga kaluluwang nabuhay na nga sa kadiliman? Di kaya mas mainam kung isang higanteng kawa ng kumukulong mantika ang ilaban natin sa world record? Saka natin sabay-sabay itambog doon ang mga taong nagpapalala ng gutom sa ating bansa at syang bumubutas sa sikmura ng bayan. Di ba mas mukang ayos yon? Ang morbid naman, pero winner sana yon. Nalalapit na nga ang eleksyon at sana naman wag tayong sumablay sa pagpili ng mga mamumuno sa’tin. At wish ko lang na sana di sumablay ang mismong eleksyon. Alam nyo na, kadalasan naman talaga, maraming sablay sa mga ganong panahon—may brownout, may nakawan ng balota, may mga under the table na bayaran, at may kung anu-ano pang pa-epek. Automated na tayo ngayon mga tsong! Sana naman tapos na rin tayo sa panahon ng major fail. Who knows, this might be the perfect time to change. Hope so.

Hindi naman nangangahulugan na sablay ka sa umpisa e mananatili ka pa rin sablay hanggang sa huli. Pero in my case, ewan ko na lang. Wala pa kong napapatunayan sa sarili ko para masabing may binunga ang mga kasablayan ko sa buhay. Hindi lang kasi ako sablay bilang anak. Sablay din ako sa pagiging estudyante. Nag-aksaya ko ng panahon at pera sa kursong nursing di ko naman pala tatapusin. Ilang libo rin yon ha—tution fee para sa dalawang sem, mga librong di ko naman binasa, 6 sets ng uniform, mga stockings na lagi kong nara-run, 3 pairs ng sapatos, mga binaon ko, ginastos sa mga projects, at kasama na pati yung mga kinick-back ko. ngayon naman na nag-shift ako sa Mascom, waley pa rin ang mga grades ko. kasi nga di ko naman sineseryoso ang lahat ng bagay. Mag-aaral ako kung gusto ko at hindi kung ayaw ko. pumapasok ako pag trip ko yung prof, pero sa oras na di ko type ang paraan nila sa pagtuturo, madalang ko na pinapasukan yung subject. Pero syempre secret lang natin to. Di kasi alam ng nanay ko na madalas akong umabsent sa school, na wala talaga akong klase na hanggang alas nwebe ng gabi, at lalong di nya alam na may incomplete akong subject na malapit ng mag-lapse. Ssshhh! Wag nya sana tong mabasa. Sablay talaga ko men. Di ko naman alam pano baguhin. Pero di naman ako nawawalan ng pag-asa na someday makaka-move on din ako sa kasablayan sa buhay ko. in fact, some of the most successful people, nagmula naman talaga sa pagiging waley sa buhay.

Kilala naman natin lahat ang NBA superstar na si pareng Michael Jordan di ba. Akalain mo nga naman na noong highschool siya, di pala siya nakuha para sa kanilang highschool basketball team na nagcause ng kanyang depression. Si pareng Abraham Lincoln naman na naging presidente ng Amerika ay isang demoted soldier. Anim na eleksyon muna ang pinatalo nya bago siya naging presidente ng US. Noong nag-aaral pa si pareng Thomas Alba Edison, sinabihan siya ng teacher nya na he is too stupid to learn anything. Ano kaya ang say ng teacher nya ngayon? Ang mga recording companies ilang beses tinurn down ang The Beatles dahil sinabing walang future ang music nila. Ang isa sa pinakamaimpluwensyang tao sa mundo ngayon na si Walter Disney naman ay na-fire noon sa isang newspaper company dahil wala daw siyang magagandang ideas. Ang magaling at multi-awarded director naman na si Steven Spielberg ay isang dropped out mula sa highschool. Ang nagmamay-ari ng Honda na si Soichiro Honda ay di tinanggap nang nag-apply siya sa Toyota. Isang hopeless composer naman ang tingin ng music teacher nya kay Ludwig Van Beethoven. Ang kasing genius ko na si Albert Einstein naman ay di kagad nakapagsalita until 4 at di kagad nakabasa until 7, napagkamalan pa siya ng mga parents niya na abnormal. Naiinspire talaga ko sa kanya kasi abnormal din tingin sa’kin ng mga parents ko e. Ang legacy nang maituturing na si Elvis Presley naman ay na-fired kagad after ng una niyang performance at sinabihan siya na mag-drive na lang ulit ng truck. At ang popular movie na Star Wars naman ay ilang beses ni-reject ng mga movie studios sa Hollywood bago ito tuluyang i-produce ng 20^th Century Fox.

Failure brings us down but it can also put us to the top. Lahat naman tayo ay may kanya-kanyang sablay sa buhay e. depende na lang sa’yo pano mo make-carry ang mga yon. Pero minsan naiisip ko kung normal pa na mula pag-gising ko sa umaga hanggang pagtulog ko sa gabi e puro na lang kasablayan ang nangyayari sa’kin. Emo ba? Hindi naman sa dina-down ko ang sarili ko pero yun ang katotohanan. Simpleng mga bagay pa nga lang pumapalpak na ko. Lagi akong nadadpa, bumabagsak, nadudulas at bumabangga. Totoo yon, pero after kong tumambling sa kalsada, mahulog sa hagdan at kung anu-ano pang disgrasya, mabilis akong tumatayo, nagwa-wave, sabay chin up at saka sasabihing “kaya nyo yon?” Kung ili-litanya ko siguro lahat ng kapalpakan ko, aantukin ka na sa kababasa o kaya baka magmukang comic strip to sa dami ng sablay na bagay na nangyayari sa’kin. Pero sa totoo lang, di naman talaga mahalaga sa’kin kung sumasablay ako e. Hindi ko naman binubuhay ang sarili ko sa mga kapalpakan na yon. lahat ng yon tapos na, naging parte na ng pagkatao ko. Kung nadapa, bumagsak, at bumangga man ako, ang mahalaga e yung nakakatayo pa rin ako. Sabi nga nila if you didn’t fail, you didin’t live. Kung sa ngayon ang hobby ko e mangolekta ng kasablayan sa buhay, I know in the future magagamit ko rin yung mga natutunan ko. Siguro konting panahon pa, magiging matured din ako para maintindihan ang gustong ipaintindi sa’kin ng nanay ko. Maiintindihan ko lang, pero di nangangahulugan na magiging kagaya na niya ko. Ang buhay parang math, mahirap, kumplikado, at higit sa lahat, trial and error. Sa bawat error mo, mas natututunan mo kung pano gawin ng tama yung solution. Di mahalaga kung mag-error, mas mahalaga na nag-try ka. Pero syempre sa buhay yon. Baka naman isagot mo to sa teacher mo pag di tumama yung solution mo. Life is not measured by means of how long you’ve lived but through how much you’ve lived. The more sablays, the more experience, the more life you’ve lived. I’m proud to say that I am a certified sablay, I lived a lot, and failure is my greatest achievement of all.

Categorized in creative non-fiction

Feb

Kwentuhan

22 Comments

Ni: Marc Erron San Mateo

Napapaungol na ang babae, mahina pero napansin ito ng lalaki. Inihinto na niya ang pagdidila sa tinggil at mas ibinuka pa ng lalaki ang mga hita ng babae gamit ang kanyang mga tuhod. Mababaliw ang babae. Kinakagat ang labi. Itinitirik ang mga mata. Nababasa.

Handa na nga ito.

Muling tinignan ng lalaki ang mga ngipin na dumidiin sa labi at ang mga matang naglabas ng isang patak ng luha at saka ibinaling ang tingin sa kike ng babae, basa at naririnig ang bulong nitong hinihiling na iligtas siya sa pagkakalunod sa mala-walang hanggang pagnanasa. Sumalida, at sa isang galawan, ipinasok niya ang tite sa kike ng babae kasabay ng pagtakip ng ulap sa nagliliwanag na buwan ng gabing iyon, malamig.

“Kamusta?”

“Hoy! Sino ka? Bakit ka andito?”

“Tinatawag mo ako eh. Hindi ba?”

“Ha? Bakit naman kita tatawagin eh ni hindi nga kita kakilala? Umalis ka nga!”

“Easy ka lang. Nag-iinit ka kaagad. Bago mo ako paalisin, hayaan mo munang magkausap tayo. Halatang ‘di ka sanay sa usap-usap, o wala kang nakakausap, o ayaw mo ng kausap?”

“Wala kang paki-alam! Alam mo, naiirita na ako. Bago ka masaktan eh umalis ka na dito.”

“Pinapatawa mo naman ako. Ako lang siguro ang una mong nakausap ‘no? Ano ba ang pinaggagagawa mo’t ganyan ka kailap? Nakakaawa ka naman. Mukhang kailangan mo ng makakausap.”

“Maawa ka sa sarili mo kapag sinaktan kita. Teka, nasa’n na ‘yung kausap ko kanina? Kakilala mo ba ‘yun?”

“Ah, oo nga pala. Kausap mo nga pala kanina ‘yung mokong na iyun. ‘Wag mo nang isipin ‘yung mokong na ‘yun. Walang kwenta ‘yun, puro porma lang ‘yung mang-aagaw na ‘yun eh. Bakit mo pa hinahanap ‘yun eh andito naman ako.”

“Mayabang ka rin pala. Mukhang madalas kang nakikipag-usap ah. May bilib ka rin sa sarili mo no? Ano ba mga pinagkakaabalahan mo?”

“Teka, okay na ba tayo? Hindi ka na galit? Hindi mo na ako papaalisin?”

“ May magagawa pa ba ako? Kahit naman yata sabihin kong umalis ka eh hindi ka rin aalis. Tutal, mukha ka namang maayos kausap. At mukhang kailangan ko nga talaga ng kausap. Pasensya na kanina, nabigla lang ako sa iyo.”

“Wala ‘yun, sanay na ako sa mga ganyang sitwasyon, mga ayaw at natatakot makipag-usap. Marami na ring tinaboy ako na para bang may gagawin akong masama sa kanila. Pero siyempre, hindi ako umalis at kinulit ko pa rin sila. Sa huli, nagkakasundo rin naman kami. Ang una lang naman palagi ang mahirap sa lahat ng bagay. Speaking of una, ako ang una mong nakausap ‘no?”

“Hmmm… Hindi ikaw, may nauna pa sa iyo. ‘Yung hinahanap ko sa iyo kanina. Pero kung tutuusin, mukhang mas masarap kang kausap kaysa sa kanya, Uy? Uy? Uy! Nasa’an ka na?”

Yumakap ang malamig na hangin sa dalawa at sinubukang bihisan ang mga hubad na katawan ngunit naunahan na ito ng pawis at ng kamunduhan. Hinugot ng lalaki ang tite niya. Sumimangot ang babae habang sinusundan ng tingin ang lalaking isinasara ang bintana. Wala na ang hangin, ngunit hindi ang pawis at ang kamunduhan. Muling lumapit ang lalaki sa babae at hinalik-halikan ang babae at binulungan ito na dumapa siya. Nakakagat labing dumapa ang babae. Itinapik-tapik ng lalaki ang tite niya sa magkabilang pisngi ng puwet ng babae, pinadulas sa mga hita nito at muling ipinasok.

“O sa’n ka nanggaling? Bakit ka umalis? Buti bumalik ka. Akala ko mabibitin ang pag-uusap natin.”

“Ayos talaga kayo ‘no? Kanina pinagtatabuyan mo ako, tapos ngayon, nawala lang ako sandali eh hinahanap mo agad ako. Kunwari pa kayong aayaw-ayaw.”

“Marami pa kasi akong gustong itanong sa iyo eh. Akala ko nawala ka na.”

”Ano nga pala ulet ‘yung pinag-uusapan natin kanina?”

“Sabi ko, mukhang mas masarap kang kausap kaysa doon sa nauna sa iyong nakausap ko. Madalas kang nakikipag-usap no?”

“Madalas-dalas din. Wala naman din kasi ako masyadong ginagawa, kaya nakikipag-usap na lang ako. Iyun ang mahirap sa walang magawa.”

“Buti hindi ka nagsasawa?”

“Hindi naman. Pero minsan nakakabagot kapag sila’t sila lang din ang nakakausap ko. Kaya minsan, kahit hindi ko trip, nakikipag-usap na lang din ako, kaysa sa tumanga ako. Kumbaga eh ‘No choice’.”

“Ganun ba. Baka mabagot ka sa akin, nakakahiya sa iyo.”

“ ‘Wag kang mag-alala. Hindi naman ako nababagot sa iyo. Kita mo nga, ako pa lumapit sa iyo at bumalik pa ako kanina dito nung umalis ako sandali. Kadalasan, nagugustuhan ko ang mga unang beses kong nakakausap.”

“Talaga? Natatakot lang kasi ako, baka mabagot ka sa akin.”

“Bakit ka naman natatakot na mabagot ako?”

“Baka kasi wala nang makipag-usap sa akin. ‘Lam mo, naiinip na rin kasi talaga ako. Ang tagal ko ring nag-isa. Ayoko na nga sanang maulit iyon.”

“Naranasan ko na rin iyan nuon. Parang hindi ko alam kung anu ba dapat ang gawin ko o ang ginagawa ko. Kaya simula nuong unang beses na may kumausap sa akin, hinahanap-hanap ko na ang pakikipag-usap. Hindi ko na nakakayanang mag-isa.”

“Mukhang marami ka na ngang nakausap. Ano ba pakiramdam ng marami nang nakausap?”

“Masarap. Mas masarap kaysa sa nag-iisa ka. At chaka, mas nakikilala ko ang sarili ko kapag nakikipag-usap ako kaya hanggat maaari, palagi akong naghahanap ng makakausap. Pero sa kabilang banda, katulad ng sinabi ko sa ‘yo kanina, nakakabagot din kung sila’t sila lang din nakakausap ko. Kaya’t madalas akong maghanap ng bagong makakausap.”

“Teka, naguluhan ako duon sa sinabi mo. Bakit kailangan mo pang kilalanin ang sarili mo?”

“Mahirap makipagusap kapag hindi mo kilala ang sarili mo. Tignan mo nga kanina, natakot at nainis ka sa akin kasi hindi mo ako kilala at hindi ako nakapagpakilala sa iyo.”

“Bakit nga ba hindi ka nagpakilala? Sino ka ba talaga?”

“Hindi ko alam. Hindi ko pa alam kung sino ako.”

“Ha? Nakakatawa ka! Ang labo mo!”

“eh bakit, ikaw ba, kilala mo na ba sarili mo? Alam mo na ba kung sino ka?”

“Hindi rin.”

“Hindi rin pala, tapos kung magsalita ka eh akala mo kung sino kang magaling.”

“Lam mo, sa totoo lang, hindi ko malalaman na andito pala ako, na ito pala ako, kung hindi ninyo ako kinausap.”

“Tignan mo. Kaya ako, gusto ko palagi ng may nakakausap.”

“Sa tingin mo, ilan pa ang kailangan mong makausap bago mo tuluyang makilala ang sarili mo?”

“Hindi ko alam.”

“Ha? Hindi ka ba natatakot na baka masayang lang yang ginagawa mo at baka hindi mo magawang kilalanin ang sarili mo?”

“Hindi. Sa katunayan nga, gusto ko ito, may thrill. Walang kwenta kung alam mo na ang mga mangyayari. Kapag ganun, parang hindi mo hawak ang kapalaran mo. Para kang laruan na may ibang kumokontrol at naglalaro sa iyo.”

“Ang gulo mo. Teka nga lang.”

Tumayo ang nakadapang babae at humarap sa lalaki. Naghalikan ang dalawa habang hinahawakan ng isa’t-isa ang kanilang mga ari. Inakay ng babae ang lalaki papalayo sa kama at sumandal ito sa mga dingding malapit sa bintana ng kwarto niya. Ibinuka ng babae ang mga hita nito at hinila ang titi ng lalaki papunta sa kanya.

“Mukhang komportable ka na sa akin ah.”

“Medyo, okay ka naman pala kasing kausap.”

“Ikaw lang naman kasi itong pakipot pa kunyari.”

“Maiba lang ako, pwede mo ba akong kwentuhan tungkol sa mga nakausap mo na? Siguro marami na sila.”

“Marami sila. Baka ikaw ang mabagot sa akin kapag kinuwento ko silang lahat.”

“Ganun ba. Hmmm, ikwento mo na lang ‘yung mga nakausap mo na hindi mo makakalimutan.”

“O sige. Kanino ba ako magsisimula? Hmmm, alam ko na! Kay…. Kay…. Kay….”

“Kanino? Sino?”

“Hindi ko alam kung sino siya eh. Hindi ko natanong pangalan niya. At Hindi rin ako sigurado kung kilala na ba niya sarili niya.”

“Ang labo mo rin talaga ‘no? Ayos ka rin.”

“Eh anong magagawa ko, nakalimutan kong itanong kung sino siya. Kakaiba kasi siyang kausap. At saka, mukhang hindi kami dapat nag-uusap. Parang bawal kaming magkausap.”

“Bawal pala eh bakit kinausap mo pa rin?”

“ ‘Yun nga ang gusto ko ro’n, masarap kapag alam mong nagagawa mo ang bawal. At saka, katulad na lang ng sinabi ko sa iyo kanina, nakakabgot kapag sila’t sila lang din ang nakakausap ko. Kaya sinubukan ko siyang kausapin at hindi naman ako nagsisi. Masarap siyang kausap! Kakaiba siya!”

“Paano naman siya nagging kakaiba?”

“Ewan ko, siguro kakaiba ‘yung mga pinag-uusapan naming at pati ‘yung mga pinag-uusapan naming ay bawal din. Tignan mo, dadating din ang araw, magsasawa ka sa mga nakakausap mo, magiging pare-pareho na lang sila kaya maghahanap ka ng mga kakaiba, ‘yung tipong magbibigay sa iyo ng bagong dahilan kung bakit kailangan mong makipag-usap.”

“Ayoko naman ng ganun. Nakakatakot, baka kung sino-sino na lang ang lumapit sa akin. Kung pwede na lang nga sana ay ikaw na lang ang palagi kong nakakausap.”

“’Wag mo naman akong bolahin. Nasasabi mo lang ‘yan dahil hindi mo pa nasusubukang makipag-usap sa iba. Sigurado ako, pag may iba nang kumausap sa iyo, makakalimutan mo na ako at maaaring mas magustuhan mo siyang kausapin kaysa sa akin kaya hahanap-hanapin mo siya. Maniwala ka sa akin, napagdaanan ko na ang lahat na ‘yan. Kaya nga, eto ako ngayon, palaging naghahanap ng bagong makakausap, at eto, nakausap kita.”

“E di ibig sabihin, makakalimutan mo rin ako pag nakipag-usap ka na sa iba?”

“Secret! Ako na lang ang makakaalam no’n!”

“Madaya ka rin ‘no? Pero basta, ayoko ng kung sino-sino na lang ang kakausap sa akin.”

“Kung ayaw mong maniwala sa akin, ito ang sasabihin ko sa iyo: Nasa sa iyo kung makikipag-usap ka sa iba o hindi. Huwag mong hayaang maging laruan ang sarili mo. Kailan man ay hindi mawawala sa iyo ang kontrol, pwera na lang kung ipagsawalang bahala mo ang kontrol mo.”

“E bakit ikaw, mukhang wala kang kontrol? E di laruan ka? Kasi marami ka nang nakausap eh.”

“Parusa ko ito.”

“Parusa dahil sa’n?”

“Parusa dahil sa pagnanais ko na makilala ko ang sarili ko. Pinili ko na maging laruan at mawalan ng kontrol sa sarili ko.”

“Ha? Bakit kailangan kang parusahan dahil do’n? Wala namang masama kung gusto mong makilala ang sarili mo sa tuwing nakikipag-usap ka, di ba?”

“Wala nga, pero sa kalagayan ko, nawawala na ako sa sarili ko. Naiiba na ang dahilan ko kung bakit nakikipag-usap ako. Hindi na dahil gusto kong makilala ang sarili ko, kundi dahil natatakot na akong mag-isa. At nakakagulo na ako ng iba na nananahimik at hindi ko naman dapat kausapin, pero kinakausap ko pa rin.”

“Pwede bang pakiulit? Wala akong naintindihan eh.”

“Hay, inosente ka pa nga talaga. Hayaan mong panahon na lang ang magturo sa iyo.”

“Sige na, ipaliwanag mo sa akin. Gusto kong maintindihan ang bagay na ‘yon. Sige na, ipaliwanag mo ulit.” pagpipilit ng kike ng babae.

“’Wag ka nang makulit,” sagot ng tite ng lalaki. “Kwentuhan na lang kita ng iba. Meron akong nakausap noon. Mapagpanggap! Kunwari gusto kang kausap pero hindi naman. Tapos, meron din akong nakausap no’n. akala mo kung sinong magaling kasi—“

“Bakit? Ano problema? Ayos ka lang ba?” tanong ng lalaki.

“Sorry, daddy. Hindi ko mapigilan. Naaalala ko si mommy.” Sagot ng babae.

At isang patak ng luha ang nagmamadaling umagos sa pisngi ng babae na nais saluhin ng hanging nasa labas ng bintana.

Categorized in creative non-fiction

Jan

My World

7 Comments

Ni : Bianca Camille Apostol

Self-centered akong tao. Lahat kasi ng bagay nakukuha ko. Bakit? Mayaman kami..kaya kong bilin kahit anong gusto ko. Ikaw?magkano ka ba?? Ganyan ako noon. Para sa akin, lahat ng bagay may presyo. Lahat ng bagay nabibili ng pera. Siguro dahil na rin sa environment kung saan ako lumaki kaya nagging ganyan ang pananaw ko sa buhay. Ibinibigay kasi ng magulang ko ang lahat ng gusto ko. Minsan di ko na kailangang hingin..nandyan na lang bigla..mula sa magagarang damit at sapatos hanggang sa mga high-tech na mga gadgets.. lahat ng kayang bilin ng pera, ibinibigay nila sa akin.. maliban sa oras at panahon nila. Bata pa lang ako..lagi na akong mag-isa. Walang kasabay kumain.. walang ibang kasama kundi ang mga maids at ang yaya ko. Busy kasi lagi ang parents ko sa kanya-kanya nilang trabaho. Si papa..busy sa political career nya..isa kasi syang senador.. si mama naman, busy sa pagiging doctor nya.. she’s out to save the world and save lives..

Self-centered at selfish..pasaway sa school at puro barkada at gimmick ang inaasikaso. Hindi mahalaga sa akin kung ano man ang mangyari sa buhay ko. Wala akong pakialam kung mabubuhay pa ako sa mga susunod na araw.. wala naman kasing mag-aalala sa akin kung mag drive man ako na lasing sa medaling araw. Hindi naman sila magagalit kung bumagsak man ako sa mga subjects ko.. not until one day.. nahuli akong umiinom sa premises ng school.. Principal’s office ang bagsak ko..pero dahil nga isa si papa sa mga sponsor ng school..hindi nya ako magawang pagalitan.. akala ko lusot na naman ako.. nandoon pala ang bago naming guidance councilor. Pinapunta nya ako sa guidance office..nakakatamad making sa mga sinasabi nya kaya isinuot ko na lang ang earphone ko at nakinig ng rock music na paborito ko..hindi ko namalayan na nakatulog nap ala ako. Isang tapik ang gumising sa akin..

“Miss Pascual, mukhang pagod na pagod ka.”

Napatingin ako kay Miss Lisa, ang bago naming Guidance Councilor at ako’y napahikab.

“Hindi pa ba kayo tapos sa panenermon nyo sa akin, ma;am?”

“Hindi naman ako nagsesermon. Kung nakinig ka lang at hindi ako tinulugan, baka sakaling may napulot kang magandang asal sa ikinuwento ko sa’yo.”

“Wala naman akong balak na making ng mga kwento mo. I want to go home.”

Hinawakan nya ang kamay ko. “ you know, drinking is prohibited inside the premises of the school. And besides, hindi ka pa dapat uminom ng liquor.”

Nagtaas ako ng kilay. “Anong pakialam mo? You’re just hired here to work. Kami ang nagbabayad sa’yo..”

Ngumiti sya sa akin. “Yes, I’m just here to work and yes, my salary comes from your tuition fee, but, my job description is to guide you and help you kung may personal kayong problema.”

“I don’t need your help.”

“Bilang punishment mo sa offense mo, magiging assistant kita rito sa Guidance.”

Nanlaki ang mga mata ko.”oh..no..no..no… ayoko.. I’m not here to work.”

“Pero ayaw mo rin naming mag aral. Base sa mga records mo, halos lahat ng subjects mo pasang awa ang mga grades mo..yung iba ibinagsak mo.”

“And so? Parents ko nga di ako pinapagalitan, ikaw pa kaya?”

Tinapik nya ang balikat ko. “ well..maybe your parents are too busy..kaya ka ba nagka-ganyan?”

“Wala kang pakialam!”

“Okay..pero..assistant pa rin kita..see you tomorrow, Miss Pascual..or should I call you, Arrianne??”

Padabog akong lumabas ng Guidance office.

Kinabukasan, hindi ako pumasok sa school.. sino ba sya? Bakit kailangan ko pang maging assistant nya? Nag mall ako at pumunta sa mga bar.. late na ng umuwi ako at magulat sa nadatnan ko. Miss Lisa is sitting on the sofa sipping her juice.

“What are you doing here?” mataray kong tanong.

“Visiting you. Akala ko kasi may sakit ka kaya hindi ka pumasok kanina. Pero sa nakikita ko, mukhang ok ka naman.”

“Ngayong nakita mo ng ayos ako, you may leave.”

“Hihintayin ko lang ang parents mo. kakausapin ko lang sila tungkol sa behavior mo.”

Lalong nag init ang ulo ko. “my parent’s busy. Hindi ka nila makakausap. So..leave..”

Tumayo sya.. “basta pumasok ka na bukas..”

“Ayoko.”

“Fine..eh di, pupuntahan na lang kita rito at ako mismo ang magbibihis sa’yo at hihila para pumasok ka lang.. goodnight Arrianne..”

Nakaalis na sya’t lahat..hindi pa rin mawala sa isip ko ang mga sinabi nya.

Kinabukasan, napilitan akong pumasok.. antok na antok ako habang nagtuturo ang mga teachers ko. At ng break na naming, napilitan akong pumunta sa Guidance office.. mas nakakaantok ang music na pinapatugtog ni Miss Lisa.kaya nakinig na lang ako ng IPod ko. Tinodo ko ang volume para naman hindi ko marinig ang mellow music na pinapakinggan nya. Nagulat na lang ako ng tanggalin nya ang earphones sa tenga ko.

“What the—“

Nakangiting mukha nya ang sumalubong sa tingin ko.

“Ano ba yang pinapakinggan mo? rock music? Masama sa tenga natin ang malakas na sounds.”

Padaskol kong inagaw sa kanya ang earphones ko. “pakialam mo.”

“May pakialam ako.. kaibigan kita, hindi ba?”

Napatitig lang ako sa kanya. ‘at kalian naman kita naging kaibigan?”

Natawa sya ng bahagya. “I like you, Arrianne..gusto ko ang mga katulad mo.. kaya itinuring na kitang kaibigan ko. And since mag kaibigan na tayo.. nag-aalala ako sa’yo.”

May kung ano akong naramdam..no one ever dare to that from me. Lahat sila takot sa akin. Hindi nila pinapakialaman kung ano mang gusto ko. And no one ever told me they care for me because we are friends. Si Miss Lisa pa lang.. sya palang..

Sunday.. boring sa bahay dahil as usual..puro maids lang ang kasama ko. Gustuhin ko mang lumabas at mag punta sa mall, wala akong gana. Sa isang lingo kong pagiging assistant ni Miss Lisa, parang ang daming nabago sa akin.. hindi ko na trip ang making ng mga rock music. Nawalan na rin akong mag bar hopping sa gabi. Kaya nagulat ako ng bigla na lang syang sumulpot sa bahay at niyaya ako. Nagkunwari akong galit.. at tumanggi sa kanya.pero makulit sya at hindi ko namalayan.. nasa isang bahay ampunan na kami.. mukhang palagi sya roon.. kilalang kilala na sya ng mga taga roon.. mukhang malapit rin sya sa mga batang inaalagaan doon. At muli.. napag masdan ko sya.. malamya syang kumilos at mahinahing mag salita.. palaging nakangiti..at maganda ang outlook sa buhay.. hindi ko sya nakitaan ng pag kainis kahit pa nga saksakan ng kukulit at iingay ng mga bata. Masaya pa rin nyang tinuturuan ang mga iyon.

Simula ng araw na iyon, lagi nya akong isinasama sa mga lakad nya.. mostly..sa bahay ampunan kung saan sya volunteer.

Isang araw, isinama ako ni papa sa pangangampanya nya. Nagpunta kami sa isang squatters area. Madumi ang paligid at puro tambay ang mga tao.. nakakatakot doon.. napatigil ako sa paglalakad ng may isang pamilyar na mukha akong nakita. Si Miss Lisa.. mukhang may pupuntahan sya.. habang busy si papa sa pagngangampanya, sumalisi ako at sinundan si Miss Lisa.. nakita ko syang pumasok sa isang maliit na bahay.. tumambay muna ako sa isang tindahan malapit sa bahay na iyon. May dalawang babaeng parehong may hawak na mga bata ang nagtsitsismisan.. ayoko sanang making ngunit nabanggit nila sa Miss Lisa..

“Ayan na naman sya.. “ saad ng babaeng mukhang ka edad ni mama.

Tumingin dito ang babaeng mas matanda lang sa akin na kaunti..

“Oo nga, ate.. mukhang magbibigay na naman sya ng pera kay mang andoy.”

“Nakuu..kung ako sa batang iyan..kakalimutan ko na yang si mang andoy.. maganda naman ang buhay nya.. “

“Nakuu..tama ka dyan.. kung ako dyan, hindi ko na hnanap pa ang magulang kong nag benta sa akin kapalit ng pera.. e wala naming kwenta yang si mang andoy.. pineperahan lang sya nyan para makapag sugal at maka inom..”

Nagulat ako sa natuklasan ko. Si Miss Lisa.. ibinenta ng sariling magulang?? May ganun ba talaga??

Nakita kong lumabas sya ng bahay at nagtama ang mga mata naming.. nilapitan nya ako at ngumiti..

“Bakit nandito ka, Arrianne?”

“Sumama lang ako kay papa..” iyon lang ang nasabi ko hanggang ayain nya akong umalis na sa lugar na iyon..

Hindi ko magawang itanong sa kanya ang mga bagay na gumugulo sa isipan ko.. tungkol sa mga bagay na may kinalaman sa kanya.

“siguro nagtataka ka kung anong ginagawa ko roon..”

Napatingin ako sa kanya..

“Dinalawa ko lang ang tatay ko.. binigyan ng konting pera pambili ng pagkain..”

“ah..”

“Narinig mo bang mga kwentuhan nila tungkol sakin?”

Tango lang ang naging sagot ko.

“Totoo iyon.. ibinenta ako noong baby pa lang ako.. pero dahil naging mabait sa akin si God at mababait na magulang ang nakabili sa akin, gusto kong ibalik ang mga blessings na natatanggap ko sa pagtulong sa totoo kong pamilya. “

“Hindi ka nagalit?” mahina kong tanong

“Noong una, oo.. nagalit ako.. kaya lang, sabi sa akin ng isang taong malapit sa akin.. ano naming magagawa ng galit ko? Sisirain lang nya ang buhay ko.. kung hindi naman ginawa iyon ng tatay ko, sa tingin mo ba, ganito kaganda ang buhay ko ngayon? Kaya nagpapasalamat pa rin ako.. “

“Ganon ba..”

Tinapik nya ang balikat ko..

Hanggang sa bahay, dala ko pa rin ang mga bagay na iyon.. maswerte pala ako kung ganon.. bukod sa nakukuha ko ang mga bagay na gusto ko.. kasama ko pa ang parents ko kahit di kami palaging nagkikita. At least hindi nila ako ipinamigay o ibinenta..

Simula ng araw na iyon..nabuksan ang isipan ko sa maraming bagay.. hindi na ako self-centered at selfish.. natuto na akong magbigay at makinig.. inayos ko na rin ang buhay ko.. gusto kong tularan si Miss Lisa.. gusto ko ring maka touch ng lives ng mga tao.. gusto ko ring makatulong.. sa ngayon.. natuto akong mag sabi sa parents ko ng mga problema ko . sinubukan kong maging close sa kanila.. at katulong si Miss Lisa.. tumutulong na rin ako sa mga taong kaya kong bigyan ng tulong.. nag volunteer ako sa bahay ampunan..at nag aaral ako ng mabuti para balang araw.. may maipagmalaki rin ako at may marating sa buhay..

Categorized in Uncategorized

Jan

Minsan Ako Si Madonna

8 Comments

Ni Marjorie Raymundo

Maraming tao ang nagtatanong noon sa kin kung bakit ako napunta sa pag-aartista (maliban na lang sa tiyahin ko na isinigaw ang tanong sa kin apat na taon na ang nakakaraan nung nag-family reunion kami.) at sa bawat pagkakataon iba’t-iba ang nagiging sagot ko. Naiyak ako nung mapanood ko si Cyrano de Bergerac sa pelikula nung sampung taong gulang ako, may lihim rin akong pangarap na makatambal si Albert Martinez sa isang bold flick na siyempre ako ang bida, nung minsan namang namamasyal ako sa mall at may nakita kong senador na kasama ang kerida niya, nainggit ako sa dose-dosenang shopping bags na bitbit ng tatlo nilang bodyguard, nainggit din ako sa isang artistang pagkaganda-ganda ng costume pero hindi niya madala at nasabi ko na lang sa sarili kong mas bagay sa kin yan..

Lahat yan totoo pero siyempre may mga paborito ako.

Noong highschool at college, sinalihan ko lahat ng plays na meron at isinabay ko sa schoolwork. Ayos lang kasi time management lang naman ang kailangan di ba? Ang mga magulang ko siyempre pa ay tutol sa pinaggagagawa ko sa buhay kaya pinagbawalan nila akong sumali sa kahit na anong theater troupe. Likas na napakatigas ng ulo ko kaya sumuko na rin sila ng malaman nilang walang business taxation class na nagsisimula ng 10pm.

Tinanggap nilang talo sila sa isang kundisyon. Kailangan kong i-maintain ang grades ko at kailangan kong maka-graduate sa loob ng apat na taon. Nakakaloka pero kinaya ko kasi nasa dugo ko na yata ang teatro, parang hangin na kailangang-kailangan ko. Meron akong business degree, 93 percent grade point average pero pinakatatago-tago ko yan tungkol sa sarili ko.

Pagkatapos ng commencement exercises lumapit sa kin ang tatay ko na inihahampas sa kaliwa niyang kamay yung program habang nag-iisip. “hindi mo iiwanan ang pag-arte mo ano?”.“ Hindi po. Hinding-hindi. Nagbuntung-hininga siya. “Basta sinabihan ka namin ng mama mo. Wag mong sasabihing hindi.” Ngumiti ako. “Ok lang po. Constitutional right ninyo yun.” Nagbuntung-hininga siya ulit. “Si Lolo Elias mo magaling sa pagbabasa ng mga tarot cards saka yung isang pinsan yata ng mama mo singer sa choir.’’ Para bang iniisip niya kung kaninong DNA strain ang nagkasala. Ipinatong ko yung toga sa balikat niya. “magaling naman ako di ba?”. “hay naku anak yun nga ang ipinag-aalala ko eh.” Naaalala ko pa rin yung tunog ng boses niya habang sinasabi niya yun na para bang may gusto pa siyang idugtong pero hindi na niya sinabi.

Minsan akong naging narrator ng Christmas play nung kindergarten. Naging abra dancer din ako nung highschool, naging naglalakad na rin akong bangkay sa isang university production, isang dyslexic na cheerleader. Nang makagraduate ako ng college parte ako ng magulong mundo, ng tahimik na mundo, ng nakakahiyang mundo. Minsan ako si Madonna. Minsan naman ako ang alikabok sa kapa ni Batman. (Oo, inaalikabok yun kasi hindi nga siya nakakalipad.)

Kapag artista ka, ang unang pumapasok sa isip ng lahat ay napakaglamorosong mga imahinasyon. Yung tipo ng mga artistang pag nakita mo lilingon ka ng 360 degrees kasi akala mo si Linda Blair na yung nakasalubong mo. Mga artistang may mala-gatas na balat, mahirap abutin at napakabango.

Opposite ako ng mga artistang ganun. Ako yung nanay na nakasuot ng pangit na printed na palda habang tumatawid sa Kalentong tuwing umaga. Minsan, nakasuot nga ako ng Freego na jeans pero may nakatakip naman sa mukha ko na panyo habang may dumadaang bus sa harapan ko. Lagi akong nakikita at lagi rin akong hindi nakikita. Sabi ng theater adviser ko nung college ang mga pinakamagagaling na artista ay mga multo. At naniniwala ako don. Katulad ko at katulad din ng ilang katulad ko. Lumabas na kami sa mangilan-ngilang pelikula at soap operas pero wala maski isang manonood ang nakaalala sa min. Naalala nila yung gahaman na pinsan ni Edgar, yung kapatid na babae ni Beatrice, ang tapat na si Trining, ang cute na si Poknat, pero walang nakaalalang minsan naging ako si Madonna.

Sa buhay artista maraming beses pwedeng maging ako si Madonna. Pwede ding si Guy Richie para may variation naman. Ang buhay artista ko ay masalimuot at matamis. Tulad ng paghinga ng bawat tao may mga bad particles ding pumapasok. Mas marami nga lang ang nailalabas.

Excerpt sa isang oras ng buhay teatro: Pagkatapos ng palakpakan sa stage at high-five sa mga socialite na kunwari mga kaibigan mo. Sasakay ka ng jeep iaabot ang bayad kay manong at hihingin ang sukli mong piso na kinalimutan na niyang ibigay. Papara ka at pagpasok sa bahay magluluto ng Lucky me instant noodles para hapunan. Bibilangin ang natirang pera at matutuklasang bebente na lang ang natitira mula sa ibinayad sa yo para lumabas sa stage. Matutulog ka na habang pinapaalalahanan ang sariling may gala show ka ng 2pm at matinee show ng 4pm kinabukasan.

May mga bagay na pangit pero masaya. Mahirap pero pinagtitiisan.. ganun ang pag-aartista para sa akin. Mahirap ipaliwanag. May magnet kasi ang teatro.. napakalakas ng magnet ng teatro.

–Nakuha ko to mula sa diary ng nanay ko. Na-shock talaga ko, hindi ko alam na naging artista pala siya. Ipinasa ko tong pyesa na to bilang final requirement, pinapasa ko na ulit para naman maraming makabasa kahit papano. Minodify ko lang ng konti yung sentences.

Categorized in Uncategorized

Dec

Dalawang Araw na Pag-ibig

6 Comments

“…so I put my hands up, they’re playing my song, the butterflies fly away…”

“Sis, gising. Cell phone mo tumutunog.”

“Huh? Anu yun sis?”

“Cell phone mo kako tumutunog.”

“Naku sis! Alas kwatro na pala. Ganito ang alarm ng cell ko.”

Nagmamadali ng bumangon ang kaibigan kong si Joy. Naiwan pa ako sa higaan para mag-inat. Maxadong maaga ang alas kwatro. Hindi na ako sanay gumising ng maaga.

“Sis mag-init ako ng tubig, kaw din ba gagamit?”

“Hindi na sis, sayang sa gas,haha”, pabiro kong sagot sa kanya. “Ako na ang maunang maligo habang nagpapakulo ka pa.”

Sa totoo lang, hindi na ko gumamit ng mainit na tubig simula ng matira ako sa Baguio. Parang ordinary na lang ang malamig na tubig. Tsaka mas gising na gising ang buong katawan ko ‘pag malamig na tubig ang ginagamit ko.

“Anung oras ba ang lakad niyo? Mga 5:30 na kayo lumakad para may dumadaan ng bus dyan sa monumento. Mga 1:00pm kayo makakarating sa pupuntahan niyo.”, ang sabi ng mama ni Joy.

Kumain muna kami bago tuluyang umalis dahil di kami pinaalis ng mama ni Joy dahil maaga pa daw para bumiyahe. Nagpahatid kami sa tricycle sa may sakayan papuntang Cubao. Alas-sais na ng dumating kami sa terminal. Nakaalis na yung bus na nakaskedyul ng 6 am. Hindi kami umabot. Sayang.

Sumakay na kami sa susunod na bus. Alas-siyete ang biyahe na dinatnan namin. Hindi kami mapakali. Siguro dahil excited kami pareho ni Joy.

“Anu ba ang pinakamabilis na pwedeng sakyan?”, biruan namin.

“Mag-eroplano na lang tayo!”, ang sagot ko naman na sinundan ng halakhakan.

Maingay kami sa bus. Dumating pa yung isang kaibigan kong si Zeny na bibiyahe din.

Parang ang tagal ng takbo ng oras bago umalis ang bus. Ang tagal lumipas ng tatlumpung minuto. Hindi aalis ang bus hangga’t walang alas-siyete, pwera na lang kung mapupuno at dadami ang kasabay naming bibiyahe.

Kwentuhan, tawanan at walang hintong asaran ang nangyari sa’min. Hanggang maramdaman naming unti-unti ng umuusad ang bus. Yehey! Aalis na.

Maluwag pa din ang bus kaya nag tig-iisa kami ng upuan sa bus. Parang donya na nakataas pa ang mga paa. Nakapatong din ang mga bag ng gamit para hindi madumihan.

Binuksan ng konduktor ang TV. Kahit papano ay nabawasan ang pagkainip sa biyahe. Pagkatapos ay nag-umpisa na siyang mangolekta ng pamasahe.

“San kayo?”

“Baguio po. Dalawang estudyante,isa pong hindi.”,

“Pakilabas na lang po yung ID.”

“Eto po yung ID namin.”

Yes! May discount. Nakatipid na naman kahit paano. 70 pesos din yung nabawas ah. Isang biyahe na din yun sa taxi ‘pag nagkataon.

Napakatagal pa ng biyahe. Nag-ayos na ako ng pwesto ko para matulog. Baka sakaling paggising ko ay nandun na kami sa aming pupuntahan.

Makalipas ng isang oras, nasa Pampanga pa lang kami. Hindi na muna ko nakatulog dahil nagkaroon ulit ng asaran.

“uuuy! Excited. Di makatulog oh!” sabi ni Joy.

“Nyek! Nakatulog na nga ako eh. Baka ikaw ang excited. Oh baka si Zeny” , ang baling ko kay Zeny.

Tawanan na lang ang nangibabaw dahil kahit di aminin ay excited talaga kaming tatlo. Lumipas pa ang mga oras. Nakailang beses akong pumikit at nakatulog.hindi ko na namalayan kung nasan na kami. Dinaan ko na lang sa pagtulog ang pagkinip. Sayang lang at di ako nakapagdala ng unan.

Nahihilo na ako. Nakailang pose na ba kasi ang nagawa ko. Talagang matagal ang biyahe. Huminto ang bus. Nagkape ang driver. Pinagmasdan ko ang paligid. Madami ng puno. Bukod sa aircon, mukhang nadoble na ang lamig na nararamdaman ko. Sa malayo, natatanaw ko na ang paliko-likong daan. Wiih! Malapit na kami. Nararamdaman ko. Hindi na kami mapakali sa aming kinauupuan. Mas maingay pa kesa sa unang usapan. Mas mataas ang energy. Parang hindi napagod sa biyahe.

Ilang minute na lang ang lumipas, sa wakas, dumating din.

“Saan na kayo?”, ang tanong ni Zeny.

“Daan muna kami sa SM saka pupunta sa bahay na tutuluyan namin. Ikaw ba?”, sagot ni Joy.

“Ay, doon ako sa bahay ng kaibigan ko tutuloy ngayon. Naghihintay na siya sa’kin. Kita na lang tayo maya sa Hundredth Night show ha? Una na ko.”

“Sige sige, text text na lang. Ingat!”

Naghiwalay na kami ni Zeny. Kasama ko si Joy. Dadaan muna kami sa SM.

“Sis, bili muna ko ng apple ha? Favorite kasi ni Daga yun eh.”

Natawa na lang si Joy sa sinabi ko. Bibili na lang daw muna siya ng pagkain namin. Pagkatapos ay sumakay na kami ng taxi papunta sa bahay na aming tutuluyan.

“Manong, sa Gabriela Silang po.” sabi ni Joy sa driver.

“Sis, sino nasa bahay niyo ngayon?”, ang usisa ko.

“Nandun yung mga tita ko. Yung kapatid ko maya pa yun uuwi galing sa duty.”

Dalawampung minuto lang ang inabot ng biyahe. Mabilis. Dintanan naming ang pinsan ni Joy. Nag-usap sila ng Ilokano. Di ko naintindihan. Magulo. Malayo sa lenggwaheng nakalakihan ko. Mabilis, maigsi at madiin ang mga salita. Hinayaan ko na lang dahil nakikiramdam lang din ako sa bagong paligid.

“Sis! Lalabas ba sila?”, ang tanong sa kin ni Joy.

“Naku sis. Di pa din nagtext si Daga sa’kin eh. Pero if ever, tayo na lang ang pumunta dun. Alam mo naman, duty first.” Dinaan ko na lang sa biro ang sagot ko kay Joy.

Mahirap kasi tantyahin ang oras ng mga taong dadalawin namin. Laging may biglaang duty. Kundiman, hindi naman sila pwede pumunta sa mall o kahit lumabas man lang. Kadete kasi.

Kumain muna kami tsaka nagpalit ng damit. Naghanda na kami para pumunta sa 100^th night show na taunang palabas sa PMA tuwing bago magpasko.

Alas sais ang umpisa ng palabas kaya 5:00 pm kami umalis ng bahay. Baka mubusan kami ng mauupuan. Paniguradong madaming manonood ng palabas, Sabado kasi.

Hindi pa nag-uumpisa nag palabas ng dumating kami. As usual, tulad ng inexpect namin, may duty nga sila Daga. Hindi rin namin sila kagad nakita. Si Sabs naman dumaan para sabihan si Joy kung saan sila magkikita pag nag-umpisa na ang palabas.

“San k n?”, text ni Daga.

“d2 sa grndstnd.kaw?”

“d2 p rum. W8, pnta n ko.”

“ok.”

Before 7pm na nagstart ang palabas. Nagkita-kita na ulit kami nila Zeny. Tabi-tabi kami sa upuan. Dumating na din si Sabs para manuod kasama si Joy. Nagtext na din si Daga. Sinundo ko pa siya. Madilim na kasi ang paligid dahil piñata na ang ilaw nang nag-umpisa ang palabas.

Matagal bago ulit kami nagkasama sama. Tuwing summer break, sembreak, at Christmas break lang namin sila nakakasama. Pero ngayon, may dalawang araw kami para makasama sila Daga.

Pagkatapos ng palabas ay nagkaroon ng munting salo-salo sa mga booth na itinayo sa labas ng hall. Mag-aalas onse ng gabi nang ihatid nila kami sa terminal ng taxi palabas ng academy. Buti na lang at may free ride sa school bus nila kaya hindi kami nahirapan.

Masaya ang gabi. Parang dapat bumagal ang oras. Pwede bang i-rewind? Tumuloy na kami sa kwarto namin ni Joy dahil tulog na din ang ibang kasama namin sa bahay. Doon lang kami nakaramdam ng pagod. Nakakapanlata. Para kaming hinahabol ng oras. Mula alas kwatro ng umaga hanggang alas dose ng hatinggabi ay ratsada kami(pwera lang sa mga pag-idlip sa bus). Dapat ng matulog para may lakas na ulit bukas.

Kinabukasan, naunang nagising si Joy.

“Sis, dapat daw 9 am nandun na ko sabi ni Sabs.” ang bungad niya ng napansin niyang dumidilat na ako.

“Ganun ba. May dadaanan pa ko bago ko ulit pumunta dun eh. Dadaan muna ko sa foster parents ni Daga bago ko dumirecho dun. Pero sabay na tayo papuntang town.”, ang sagot ko.

“Ok.”

Lumakad na ulit kami. Kahit kulang sa tulog, ay direcho pa din ang lakad. Medyo masakit pa ang mata ko. Antok pa. Kaya lang sayang ang oras. Sa ibang araw na lang ako babawi ng tulog. Pagbalik ko na lang sa Bulacan.

Pagkagaling ko sa bahay ng foster parents ni Daga ay dumirecho na din ako kagad sa PMA. After lunch daw ay may duty na ulit kaya dapat abutan ko pa. Christmas Party ng mga staff ang dinatnan namin. Madaming taong naglalaro sa may grandstand. Maingay. Nagkakasiyahan ang lahat. Tinext na lang ako ni Joy kung san ko sila makikita ni Sabs. Tinext ko na din si Daga kung san kami magkikita.

Lumibot kami. Kwentuhan, tawanan, kulitan. Nakasalubong namin ang mga klasmeyts niya na dating klasmeyts ko din.

“Mistah! Kumusta? Tara kain tayo. It’s my treat. Total ngayon ka na lang ulit bumisita dito eh.”, ang aya ang klasmeyt namin.

Pagkatapos kumain ay nagtext na din si Joy. Nagtext na daw ang mama niya na wag kami magpahapon ng biyahe para di kami gabihin ng sobra pauwi. (*sigh*) Uuwi na ulit kami. Doon ko naramdaman ulit ang pagbilis ng oras. Wala na bang extension?

Past twelve noon na nang ihatid ulit kami nila Sabs at Daga sa terminal papuntang city.

“babye!”

“bye”

“babay!”

“babye. Ingat kayo ha?”

Walang katapusang paalamanan na naman. Sa pasko na namin sila ulit makikita at makakasama. Matagal tagal din ang 12 days. Isa’t kalahating linggo; 288 na oras; 17280 minutes; 1036800 seconds pa ang dapat lumipas.

Dumirecho na kami sa bus terminal pauwing Cubao. Bitbit ang mga gamit, parang ang bigat ng pakiramdam. Wala ng excitement. Gusto na kagad naming makauwi.

Sa biyahe, puno ang bus. Magkatabi lang kami ni Joy sa upuan. Walang imik nung umupo na kami. Nagpapakiramdaman. Nakikisimpatya. Uuwi na kami ulit. Tapos na ang dalawang araw naming bakasyon. Babalik na ulit ang lahat sa dati. Sa cellphone na lang ulit maririnig ang boses at sa picture na lang makikita ang mga itsura nila.

Sa biyahe, di ako kagad dinalaw ng antok. Nakatingin lang ako sa bintana habang umaandar ang bus. Tama nga. Time is the most playful element; It lengthens the minutes when you wait and rushes the hours when we enjoy the moments. Napakabilis nga naman ng oras. Kung kelan ka nag-eenjoy tsaka nagmamadali samantalang ang tagal kapag naghihintay.

Sabagay, hindi lang naman nag-uumpisa at nagtatapos ang pagmamahal sa dalawang araw. Nagtutuloy tuloy ito hanggang dumating ulti ang araw na hinihintay sa pagkikita ulit. Sa araw na iyon, bagong kwento, bagong isyu, bagong kapaligiran, bagong memory ng pagsasama.

Dinaan ko na lang ulit sa pagtulog ang mahabang biyahe. Madilim na ang paligid. Alas diyes na ng gabi ng makauwi kami ulit sa bahay nila Joy. Doon na lang din ako tumuloy dahil madalang na ang jip papuntang Malolos. Kumain kami ng hapunan at nagpalit na ang pantulog. Pagod at antok na ang naramdaman namin. Hindi pa ulit nagtext sila Daga at Sabs samin. May duty pa ata. Hindi na namin nakayanang labanan ang antok. Bago ko tuluyang pumikit nakapagtext pa ko kay Daga.

“Gudnyt!”

Tungkol sa awtor: Ang awtor ay kasalukuyang nag-aaral ng BS Math major in Computer Science sa Bulacan State University. Nainiwala siyang may takdang panahon tulad ng sinasabi ni Big Brother.

Categorized in creative non-fiction

Nov

creative non-fiction

19 Comments

NANG MAKITA KO ANG REYALIDAD SA MGA KUWENTO NG IDOL KONG MANUNULAT

Edel Larin

Sabi ni Jesus Arceo ang manunulat daw ay isinisilang at hindi nagagawa. Sa modern term ngayon ang tawag don ng mga bata destiny. Ipinanganak ka na maging ganito at maging ganire (bawal humirit at hindi puwedeng humindi).
Kung totoo man itong paniniwala ni Arceo, 100 % sure na hindi ako magiging manunulat. Mula sa mga naaalala kong interes at gustong gawin nung araw wala akong naaalalang inambisyon kong maging manunulat.

Yung Ako Muna

Produkto ako ng public school simula elementary hanggang high school. Part ng adventure ko sa pag-aaral ang maka-survive sa pang-aalaska ng mga kaklase kong sira-ulo. Nagsimula iyon nung grade four, five at six, ako ang may pinakamaraming koleksyon ng bansag sa aming magkakaklase. Naaalala ko pa yung ilan. Una tawag nila sakin kulog, lagi kasing may lamang plema yung lalamunan ko (na pagka idinura ko ay kulay berde na manilaw-nilaw). Hirap na hirap akong pigilan sa klase yung pag-ubo, na para ngang kulog na mahina kapag pinakinggang mabuti, ang kaso sa kakapigil-kakapigil pagka sumambulat nadodoble pa ang lakas kaya napapansin lahat ng mga kaklase ko. Pagkatapos na pagkatapos ng klase sigawan na ang mga hinayupak, si Kulog nagpasabog na naman!

Yung isa pang harot na natatandaan ko na ikinakabit na pilit sa akin ng mga kaklase ko, kuba. Hukot kasi ako nung araw. May mga tumatawag pa nga sakin ng Lolo Kuba. Tapos yung isa pang harot nila sakin na mahirap ipagkaila, manok. Mukha raw kasi akong may siko sa leeg sa laki ng adams apple ko. Minsan pa nga nagkaklase kami hindi ko napansin yung dalawa kong kaklaseng tarantado na tingin nang tingin pala sa leeg ko habang lumululon ako ng laway at tuwang-tuwa ang mga hinayupak nung nakitang parang may bolang gumugulong sa leeg ko. Minura ko nang mahinang putang ina lang naman yung dalawang ugok, kaya lang ang malas narinig pa rin nung titser namin sa English. Kaya tinawag ako sa harapan at pinagpaliwanag sa harap ng klase kung bakit ako nagmumura. Sinabi ko yung ginawang pang-iinsulto sa akin nung dalawa kong magaling na kaklase (na walang ibang alam harutin kundi ako). Okey na sana kasi tinawag din sa harapan yung dalawa kong kaklaseng ugok at pinagalitan pa. Ang sagot nung isa Mam kasi nakakatuwa pong tingnan yung adams apple nya ang laki-laki (sa puntong iyon may mga lihim nang tumatawa sa mga kaklase ko, nagtatakip lang ng panyo para hindi halata). Hihirit pa sana yung titser namin para pangaralan yung dalawa kong bwisit na kaklase ang kaso sumabit talaga sya, nung mapatingin sa leeg ko at mapatunayang malaki nga, hindi na napigilan yung kanina pa palang tawa na gustong-gusto nang makahulagpos sa bibig nya. At napuno na nang tawanan ang loob ng classroom.

Lumitaw ang totoo, isang pekeng pangangalaga sa pagkatao ng mga estudyante nya ang ipinapakita sa akin ng titser kong Inglisera. Pauwi ng bahay tatlo na ang minumura ng loob ko, highlight sa akin ang pangalang Mrs Mariano. Siya ang kauna-unahan kong titser na nakuhang isumpa dahil sa sama ng loob.

Hindi ko na maalala yung ibang mga harot sa akin, pero ang hindi ko talaga makalimutan yung kultura ng klase namin dati na pagka ibang kaklase namin ang napagtripang harutin, mga twenty to thirty minutes lang ang tinatagal pero pagka ako naman ang napagdiskitahan bukod sa full force ang buong klase inaabot pa ng halos buong maghapon bago nila ako tigilan may mga pagkakataon pa ngang pauwi na lang kami sa hapon hinihiritan pa ko ng mga buwiset. Nag-iisip tuloy ako dati kung ano ba ang masamang ipinakisama ko sa kanila para tortyurin ako ng ganoon. Sayang tuloy, gusto ko pa naman sanang manligaw noong elementary pa lang hindi ko tuloy nagawa.

Paglipat ko ng high school, akala ko makaka-move on na pero hindi pa rin nangyari. Iba ang labanan sa klase namin, ang harutan mas madugo, pisikal at saka kailangan laging may nasasaktan. Sandamakmak kasi ang vacant ng mga estudyante sa Marano Ponce H.S. kaya ang ginagawa namin palagi tumatambay muna kami dun sa isang lugar na malapit sa kwarto namin. Nakaisip yung iba ng kagaguhan na puwedeng gawin, akalain mong magpukulan ba naman ng bato sa ulo. Okey sana nung una, kaso lumalaon parang iisa na lang ang nagiging puntirya para batuhin, ako. Pag tinamaan ka sa ulo ng maliit na bato, iba-iba ang pakiramdam, may feeling ako kung minsan na parang makati lang na kaskasin mo lang nang kaunti ng daliri nawawala na, pero may mga pukol sakin na parang ang pakiramdam ko pumutok yung ulo ko sa sobrang sakit. Hindi ako makapagmura sa mga abnormal kasi barka-barkada baka pagka minura ko baka ako maduwit sa bandang huli. Bukod pa ro’n ang hirap din talagang mahuli kung sino ang bumabato sakin. Ang naging solusyon ko nagsolo-flight na lang ako sa pagtambay sa paghihintay ng klase.

May pangalawang pangalan ng titser na maidadagdag sa unang titser na isinumpa ko nung elementary. Kasi ba naman ganito ang kuwento may exam kami sa science, yung katabi kong babae na si Clarissa, wala yatang maisagot na kahit ano, kaya panay ang tingin sa papel ko. Ako naman, pagwapo effect pinagbibigyan ko lang. Ang kaso kanina pa pala kami tinitingnan ni Mrs. Morales. Yari. Nung makalapit sa amin binungangaan si Clarissa pero sa akin ang patama. Hoy! ikaw pag hindi ka tumigil sa kakakopya rito mazezero ka sa exam! Sabay konyat nang malakas-lakas sa ulo ko. Insulto to the highest level talaga ang inabot ko ro’n. Pag-uwi ng bahay kung may deposito ng masamang sumpa at putang-ina si Satanas sa impyerno malamang naubos kong lahat yon kay Mrs. Morales.

Pakiramdam ko non pakapal nang pakapal ang dapat bayaran sakin ng mga taong yumayari sa akin sa iskuwelahan. Nito ko na lang maiintindihan ang silbi ng mga karanasang iyon nung maging titser na rin ako.

Ang Unang Encounter Ko sa Kanyang Maikling Kuwento

Third year na ko no’n sa high school ng first time kong mabasa ang kuwento nya. Ang bilis ng reaksyon ng utak at puso ko sa mga sinasabi nya sa kuwento. Kada salita at paliwanag kahit hindi ko pa masyadong intindido parang gusto kong sang-ayunan. Sabunutan yang Mrs. Moral Character na yan. Tadyakan ng tigi-tig-isa si Mrs. Gles-ing, Mr. Mathematician, Miss Spermatozoa at Mr. Discipline. Pulbusin ang mga hayop sa iskuwelahan. Pero ako, may iba pa akong sintemyento, hindi lang mga titser ang buwisit sa buhay ko, pati yung mga kaklase kong asal hayop ang ugali pag dating sa mga kaklase.

Pero kahit na may iba akong gustong pagbabanatan nung mga araw na yon okey na okey pa rin sakin yung pagkakabasa ko nung kuwento na yon. Sa pamamagitan no’n parang pakiramdam ko nakahanap ako ng kakampi. Kakamping kahit hindi personal na nakakausap ay mas sinsero naman ang pagmamalasakit at paglalahad sa kanyang mga kuwento. Natatandaan kong pahapyaw lang na tinalakay ng titser namin sa Filipino ang kuwento, ang suspetsa ko pakiramdam nung titser namin nabubukulan sya sa mga pinagsasasabi ng istorya. Pakiramdam ko nayayanig sya sa gustong sabihin ng kuwento.

Tyempo talaga ang pagkakataon naroroon ang isang kaluluwa na katulad ng sa akin na patuloy na pinagwiwindang-windang ng mga karanasang magaspang at malupit. Nauubusan na ng dugo at lakas at aksidenteng babagsak sa harapan ko ang isang texto ng buhay na magtuturo sa akin kung papano ko pag-iisipan ang paglaban. Nakipagniig ako sa katapatan ng mga salita sa kuwentong iyon. Kahit walang partikular na alam sa background ng manunulat sinubukan kong hulaan kung papaano sya nakapag-produce ng ganitong anyo ng istorya. Kalaunan, na-realize ko talaga sa sarili, na hindi rin naman pala ako ang pinakakawawang estudyante sa mundo.

Ang Impluwensya ng Tutubi sa mga Personal Kong Paniniwala

Iniisip ko kung ikuwento ko kaya sa kanya ngayon ang istorya kung papano napunta sa kamay ko ang nobela nyang “Tutubi, Tutubi Huwag Kang Magpahuli sa Mamang Salbahe”. Dinekwat lang ng utol ko yon sa library ng PUP tapos ibinenta sa akin ng isangdaan. Tinapos ko lang yatang basahin sa loob ng isang gabi hanggang madaling araw. Mas lalong hinangaan ang hagod ng bawat pangungusap. Masarap basahin, walang sagabal sa pag-intindi. Parang kabarkada ko lang ang nagkukuwento. Kung sa kanyang kuwento naroroon ang kakayahan nito sa akin na sagipin ako sa personal kong pagkahulog sa mga inaakala kong sagabal sa pagbi-build-up ko ng sarili, ang nobela naman nyang ito ay mas nagbukas sa akin ng sensibilidad sa mga taong kasangkot sa buhay kong ginagalawan. Biglang naisip ko yung mga pagkakataong masaya rin naman pala ako pagka sabay-sabay kaming kumakain ng fish ball ng mga kaklase ko at sama-sama naming pinipintasan at pinagtatawanan ang pag-iingles-ingles ng titser naming inglisera. Naisip kong bigla na hindi kaya masyado lang akong OA sa ginagawa nila sa akin kaya ako masyadong nasasaktan sa mga biro nila? Biglang sumaksak sa isip ko ang importansya ng pakikisama. Naka-relate ako sa mga bahagi ng nobelang nagkukuwento tungkol sa mga kalokohang masaya palang gawin kung mayroon kang mga kasama sa paggawa nito. Kung papano magnakaw ng pagkain sa ref ng landlady nyo, kung papano makipagsabayan ng tagayan sa mga kachokaran mo at manood ng bold show at sabay-sabay kayong malibugan sa iisang babae.

Unti-unti kong narealize sa sarili na ang itinatanim kong galit sa puso sa bawat atrasong ginagawa sakin ng kapwa ko ay nagdudulot sa akin na huwag maging masaya at magpasyang mag-isa na lang sa anumang lakad.
Hindi talaga politikal ang epekto sa akin ng nobela, kung mayroon man sandali lang ang pagkaramdam sa impact nito, isang dekada na ring wala si Marcos sa Pilipinas nung mabasa ko ang nobela, ka-OAang maliwanag kung matindi parin ang magiging galit ko sa kanya, tagal na kaya no’n.

Unang Personal Encounter Ko sa Kanya

Titser na ko nung mangyari yon, seminar sa San Pedro National High School sa Hagonoy. Inorganize iyon ng KAGUFIL (Kapisanan ng mga Guro sa Filipino). Nung mabalitaan kong siya ang magiging isa sa mga ispiker, nakipag heart to heart talk pa talaga ako kay Mrs. Fundales (Department Head namin) ipinaliwanag ko sa kanya na matagal ko ng pangarap na makita at marinig ng personal ang manunulat na iyon na kung puwede ay pasamahin na niya ako kahit magbayad ako ng personal kong pera sa seminar. Nakita naman nya kung gaano ako kaseryoso sa sinasabi ko kaya napapayag ko rin sya na idagdag ako sa ipapadala sa Hagonoy. Ayos yon! Libre pa lahat pati pamasahe.

Dalawang oras yata ang byahe mula Baliuag hanggang Hagonoy, alas otso ang simula, pero dahil sa sobrang pagkaatat ko isang oras ang inilaan kong allowance. Sabi ko sa sarili hinding-hindi ako malelate.

Nang sya na ang sumalang para magsalita, nakaramdam kaagad ako na iba talaga ang dating nito. Sinabihan yung tagapagpakilala na puwede ba putulin na yung pagbabasa ng credentials iyon daw kasi pampahaba lang ng program at ginagawa lang sa mga bata.

Fiction ang diniscuss nya, basics kung papano ka magkukuwento. Panalo talaga yon kahit sa teknikal na aspeto ng pagtalakay nya. Basta yung ending ng discussion nya inencourage nya kami na magpulong-pulong sa bahay-bahay ng mga kasamahan naming titser at ang bukod tanging agenda iworkshop iyong mga kuwento namin, kesa naman daw pag tsismisan namin yung kabobohan ng mga estudyante namin, na hindi naman daw talaga malalaman kung sino sa titser at estudyante yung tunay na bobo.

Kinagat ko yung ideya nya, yun nga lang hindi mga titser ang nakasama ko sa mga workshop sa bahay kundi mga estudyante ko rin sa high school. Na nung sinabi ko yung plano ay na-excite pang lahat na makapunta sa bahay namin.
Lalo pang gumanda yung naibigay na orientation samin kasi naisabit din nyang isama yung ilang mga manunulat na taga UP rin, si Joey Bacquiran (nag-lecture sa tula), Rommel Rodriguez (nagbasa ng panget na halimbawa ng kuwento) at Rene Villanueva (ginawa nya samin yung exercise ng extreme of consciousness).

Ikuwento ko rin kaya sa kanya ngayon na nung araw na yon sa San Pedro H.S. nung mag-CR sya sa CR ng mga estudyante sumunod ako para magpapirma ng autograph, ang kaso napamura ko at nagtaka kasi ang bilis-bilis naman nyang umihi. Di pa man ako nakakabuwelo para mang-istorbo pabalik na sya sa upuan nya.

Nung mga panahon na iyon sumusubok-subok na rin ako sa Liwayway, hindi nga lang makalusot kay Rodolfo Salandanan mga gawa ko.
Pagkatapos ng seminar pag-uwi na pag-uwi ko ng bahay daig ko pa ang naka-ecstacee kung magsulat. Yung sinusulatan kong diary nakakasampung page yata ako kada-araw. Hindi ko na maisip ngayon kung papano nakatulong iyon sa akin, basta inaaraw-araw ko lang ang pagsusulat ng kung ano-ano. Anything and everything, inaangguluhan para sulatin. Kung tama ang suspetsa ko, dahil sa ilang taon na pag-eexercise sa pagsulat sa diary dumulas ang paggamit ko sa salita. Nakapagmamaniobra na ako nang maayos sa pagkukuwento, yon ang una kong napansin.

Sinubukan kong magproyekto ng isang kuwento tungkol sa pagbebenta ng kung ano-anong mga tiket sa iskuwelahan. Ilang buwan yung nagdaan, after ten long years, naknamputsa nakatsamba na ko sa Liwayway lumabas na yung “Pangalawang Magulang” kahit black and white yung picture feeling ko ang gwapo-gwapo ng itsura ko. Si Reynaldo A. Duque na ang EIC no’n sa magasin.

Na-realize ko ulit hindi man sya aware, patuloy na lumalaki ang utang na loob ko sa kanya. Malapit ng umabot sa isang dekada ang bulong at impluwensya nya sa akin.

Hindi Ko Namalayan, Etsapuwera na pala Ako

Nang malipat ako sa BSU (Bulacan State University) kasama ng pag-usad kong iyon mula high school teaching patungong college nagdesisyon na akong sumubok na sa UP para mag-aral. Nabalitaan sa isang kaibigan na tumatanggap naman ng mga estudyante na hindi graduate doon. Pakukuhanin ng entry course bago tuluyang makapasok sa programang inaplayan.

Dalawang entry course sa MA ang kinuha ko bago pinayagang kumuha ng subject sa MP, PhD. Pakiramdam ko sa simula ang ganda ng take-off ko, sabi ko sa sarili mukhang kakayanin. Pero habang tumatagal bumibigat yung pakiramdam dahil nakikita ko na yung mga kakulangan sa oryentasyon ko. Habang tumatagal paikli nang paikli yung mga pinagbababanat ko sa klase. Nakaramdam ako na mukhang kailangan ko muna yatang basyuhin yung sarili ko at mamili ng mga oryentasyong puwede kong ipalit sa mga luma. Hindi iyon madaling gawin katumbas iyon ng pagtatapon ng mga bagay sa loob ng bahay mo na mahalagang-mahalaga sayo pero kailangan mong itapon kasi natuklasan mong bigla na hindi mo na pala iyon puwedeng pakinabangan. Kahit ganon lagi ko paring nakikita ang katwiran para maniwala at sumunod. Kaya ang conclusion ko don parang ganito: okey na parang hindi.

Ikalawang semester. May mga nagtsitsismis na sa amin bago pa man yung second sem na terror daw yung idol kong manunulat. Wala akong paki. Kung terror gusto kong maranasan. Kung babagsak o maiincomplete hindi na isyu sa akin iyon. Basta gusto kong ma-experience na maging titser ko sya. Ang subject Historical fiction. Unang meeting namin, wala, hindi dumating, na-frustrate talaga ako pauwi ng Bulacan. Biruin mo yon lakas ng ulan, alas syete pasok ko kinabukasan sa BSU lumuwas ako para magklase tapos pinanis kami kahihintay. Sumunod na meeting after one hour na paghihintay sa classroom nagdesisyon kaming magkaka-classmate na puntahan sya sa opisina nya. Nandon nga! Inabutan naming nag-eedit ng kalahating dangkal na manuscript yata iyon o tesis. Binanatan agad kami ng ganito: “Ba’t nyo ko hinanap, kaya nga ako nagtatago kasi ayokong magklase.” Hindi ko makuha kung joke yon o totoo.

Pagkatapos na matandaan yung page na ineedit hinarap na nya kami. Pinagtatanong na agad kami kung sino raw sa kababayan namin ang sa tingin namin ay puwedeng gawan ng kuwento. Nakakahiya wala akong masabi (hindi lang ako, pati yung iba naming classmate). Sya pa ang nagsabi sa akin nung pangalang Josefinang Baliuag, ang tanong ko nga kaagad, sino po yun? Patay talaga. Basang-basa na nya kaagad kung hanggang saan lang ako. Alam ko may ganon syang pagbasa na ginagawa sa amin, pero alam ko rin na habang ginagawa nya iyon, binabasa pa rin nya kami sa ibang anggulo na sa tingin nya ay may iuubra kami. Ang galing no’n. Sabi nung utol kong taga-PUP na nakaharap na rin sya marunong daw kasi yon ng Psychoanalysis.

Ang format ng klase namin workshop. Dala-dalawa ang magsasabay na estudyante para upuan ng klase ang mga sinulat namin. Sa ikatlong meeting pa ko masasalang. First time sakin yung attempt na gumawa ng historical fiction. Napurga ko kakaisip ng plano kung papano gagawin. Pag nahihirapan ako ang solusyon ko lagi binibitawan ko yung trabaho sa iskuwelahan. Kung kailangang umabsent, aabsent. May isang pagkakataon pa nga na may report ako kay Dr. Eugene Evasco (kakatapos lang ng Christmas vacation) hindi ko talaga natapos yung preparation, ang ginawa ko nag-sick-leave ako ng isang linggo.

Bago ko nabalangkas yung kuwento ko kinailangan kong umabsent ng dalawang araw para mag-research sa public library ng Baliuag. Nang makolekta ko na yung mga datos sa history na kailangan ko saka ako nagdesisyon sa mga tauhan na bubuuin ko. Ang pinakapundasyon ng kuwento ay ang istorya ng Baliuag kung bakit ito tinawag na Baliuag. Resulta raw ito ng obserbasyon ng mga pari sa Quingwa (Plaridel na ngayon) sa laging pagka-late sa misa ng mga taong nanggagaling sa Baliuag. Kaya tinawag daw nila ang mga ito ng mga maliliwag na tao. Kalaunan sa kakabigkas ng tao naging Baliuag. Inangguluhan ko yung talang iyon ng kasaysayan. Ano ang posibleng totoong dahilan bakit laging late sa misa ang mga taga-Baliuag?
Nilaro-laro ko yung posibilidad. Naisip ko halimbawa na baka naman hindi sila sincere sa pagdalo ng misa, napipilitan lang. Naisip ko rin na hindi kaya habang daan sinasamantala ng mga tao yung paglalakad sa gubat para makakuha ng pagkain para pag-uwi nila ng bahay marami-rami silang maiuuwi sa mga anak-anak na naghihintay. Naisip ko rin na puwede rin namang dahil sa layo at dami ng tribo-tribong daraanan (na hindi pa naiimpluwensyahan ng mga Kastila) hindi kaya napapaaway muna sila at nagkakatugisan muna bago sila makarating ng simbahan. Ganon ko pinaandar at inimagine ang takbo ng istorya. Sa tulong na rin ng mga karanasan kong personal at kuwento-kuwento ng mga matatanda sa amin nabuo ko na rin ang kuwento. Pero pinakamalaking tulong sa akin yung pagkakaalala ko kay Inda (lola ko). Yung istorya nya kung papano siya napadpad sa Baliuag mula sa Pampanga. Pinalakas ko yung image ng lahi na pinagmulan nya. Na ang bloodline nina Inda ang mga unang tao sa Baliuag. Nilagay ko rin yung detalye kung papano sya nagwawalis ng lupa, na pati yung mga mugmog mula sa lupa ay itinuturing niyang kalat na dapat walisin.

Nang matapos ko yung kuwento at first time na basahin ang draft pagkatapos maprint, biglang-bigla kong naramdaman ang pinakamalakas na impluwensya ng kuwento, hindi puwedeng ikaila, ETSAPUWERA, na nobela pa rin ng idol kong manunulat.

Promise, Hindi Ko na Talaga ito Inasahan

Pagkatapos na maupuan ang pyesa ko sa klase at magsisiuwian na kami, tinawag niya ako. Akala ko may katangahan akong ginawa. Naisip ko talaga no’n baka may comment pa syang nakalimutang sabihin kanina. O di kaya naman baka may pinakamalupit siyang kritisismo sa kuwento ko at gusto nyang ako na lang ang makarinig no’n dahil baka nakakawindang talaga. Wala sa inasahan ko ang sinabi nya. Ganito ang sabi nya sakin, umiinom ka ba? Sabi ko naman (nang mabilis na mabilis) opo, umiinom ako, idnugtong, tara inom tayo. Wow. OA talaga no, pero totoo lang kasi kaya ko sasabihin akala ko talaga imposible yon na makainuman ko sya. Maraming taon na inienjoy ko lang sya sa mga sinusulat nya, tapos eto ngayon niyayaya na nya kong uminom. Iba talaga yon. Bigla kong naramdaman kaagad ang sipa ng kasimplehan ng buhay at kung gaano ako katugok na mag-espekulasyon sa mga taong nakakaharap ko.

Sa inuman hinayang na hinayang talaga ako, kinakapos ang memorya ko para alalahanin ang lahat ng mga ikinukuwento nya. Walang nagbabago sa kanya, kung papano sya nagsasalita sa klase at kung papano nya ipinapakita ang sarili bilang kainuman parehong-pareho lang. Walang pagpapalit ng aura. Isa ang sigurado hindi mo sya puwedeng bolahin at hindi ka rin naman nya binobola.

Mula sa araw na iyon, nagkaroon ng extension ang klase ko sa kanya sa harap ng Red Horse Mucho. Sakto lang na inom ang lagi naming ginagawa, ang nagpapahaba sa harapan yung mahabang kuwentuhan. Madalas ako ang tagapakinig. Kapag may inihahain ako sa kanyang pananaw o opinyon madalas kesa hindi nasusukol ako sa pangangatwiran.

Naishare ko minsan sa kanya na plano naming mag-ampong mag-asawa. Wala sa loob na nagbiro ako sa kanya sabi ko baka po may kilala kayo na gustong magpaampon puwede sa akin na lang. Diretso yung sagot nya sakin, alam mo mali yung pananaw mo sa pag-aampon, pag mag-aampon ka, ang ampunin mo yung hindi iba sayo, yung mahal mo. Hindi naman parang bagay yan o gamit na kaya mo kukunin gusto mo ng libangan. Yaiks! Bigla akong nahiya sa bulok kong isip. Oo nga na naman ang sagot ko ro’n.

Wala talaga sa kamalayan ko ang magsulat o maging manunulat kung ang pag-uusapan at babalikan ay yung natural kong hilig. Una kasi talaga, gusto kong maging pulis, inawat lang ako ng Tatay kasi sayang naman daw kung magpupulis lang ako (hindi ko na sya naurirat kung bakit ako magiging sayang). Tapos nung nasa college gusto ko namang maging basketball player, kaya lang pisikal na problema ang nakapigil sakin kaya hindi rin natuloy, dalawang operasyon ang inabot ko, varicouselectomy at hydroselectomy-parehong uri ng luslos, bukod pa ro’n humina na rin ang baga ko dahil sa plema.

Sa panahon ng pagkawala sa sarili at pagkalito sa gustong gawin sa buhay tyempo ang pagdating ng impluwensya niya sa akin. Sa loob ng mahabang panahon ang mga kuwento nya ang gumiya at gumabay sa akin sa kung saan ako puwedeng umubra at mapakinabangan.

Isa pang harapan sa inuman ang lalong nakapagpatanga sa akin, nangyari iyon ng minsang maimbitihan ako sa bahay niya sa Bulacan. Lahat ng tao na humaharap sa amin nandon lagi ang respeto at paggalang sa kanya pero hindi naiilang na magsalita. Hindi ko na masyadong maalala kung bakit bigla niyang nasabi sa akin iyon, siguro bangag na rin ako sa kakainom ng beer. Sabi nya ganito, alam mo madali lang maging writer, ang mahirap maging tao.

Pauwi ng bahay namin galing sa Hagonoy nagflashback lahat ng nangyari sa buhay ko simula pa nung unang magkamalay ako.

Tungkol sa awtor: sa kasalukuyan avid fan sya ng Cleveland Cavaliers, partikular sa player na si Lebron James, ang gustong-gusto raw nya sa player na ito ay ang kakayahang iinvolve ang teammates sa gameplan. Ayon pa sa kanya magpapafiesta sya at magpapainom pag nagchampion this year ang CAVS sa 2009-2010 NBA season.

Categorized in Uncategorized
Tags: creative non-fiction

Nov

Harurot

3 Comments

ni Orlando Pineda

Ang galing-galing mong magdala ng angas sa

Daan sa tuwing umaatungal ang tambutso ng iyong

Motor at pinupunit ng pagharurot mo ang

kasalubong na hangin sa kalsada.

Swabeng-swabe ang pagsasayaw ng manibela’t dalawang

Gulong habang pinagtatawanan ng tambutso ang naungusang

trak, kotse at dyip; kaalinsabay ang pagbaba

ng panga ng ilang patawid at pa-susmaryosep

ng manang na tindera ng yosi ay ang nagmamalaki mong

paghagibis na magtatapos sa

isang

P A G K A D U R O G!

(Hindi ka naman kasi inaano ng nakatayong poste

at nakahigang semento.)

Categorized in poem

Nov

Luksong Baka

4 Comments

ni Orlando Pineda

‘Sang mahanging hapon, kami ay sumama

Kay Bertong Buhawing astig kung pumorma.

Hinamon n’ya kaming ang iminum’westra’y

Kami’y magtunggali at magluksong-baka.

Kasabay ng bira ng hanging malakas,

Umandar ang yabang ni Tonyo’t bumigkas.

“Ako ay magaling, buro kayong lahat!

Masdan n’yo ang luksong kagila-gilalas!”

Totoo nga palang kay taas tumalon

Ni Tonyong Buhawi sa tayang si Anton.

Kahit na ang hangi’y may dahas na tugon,

Sinasalunga n’ya na parang tipaklong.

Sa huling paglundag ni Tonyo’y sumatsat

Ang kalaro naming si Robertong Pandak.

Si Tonyo’y nalito at napabisaklat.

Sal’wal ay napahak, dumungaw ang bayag!

Categorized in poem

S	M	T	W	T	F	S
« Aug
			1	2	3	4
5	6	7	8	9	10	11
12	13	14	15	16	17	18
19	20	21	22	23	24	25
26	27	28	29	30

Litpower
Kalinangan ng Literatura at Paglikha Incorporated

Sa Huling Patak ng Luha

Mababang Paaralan

Trial and Error

Kwentuhan

My World

Minsan Ako Si Madonna

Dalawang Araw na Pag-ibig

creative non-fiction

Harurot

Luksong Baka

KALIPI Filipino Literary Division (KFLD)

Categories

Recent Comments

Recent Posts

Archives

Mga ka- fellow!

Meta

Top Posts

Authors

Litpower Kalinangan ng Literatura at Paglikha Incorporated

KALIPI Filipino Literary Division (KFLD)

Categories

Recent Comments

Recent Posts

Archives

Mga ka- fellow!

Meta

Category Cloud

Top Posts

Authors

Litpower
Kalinangan ng Literatura at Paglikha Incorporated